Evren genelinde en yaygın galaksi türü cüce galaksilerdir ve bunların büyük kısmı düzensiz veya cüce eliptik tiptedir. Ancak büyük ve parlak galaksiler arasında en yaygın tür sarmal galaksilerdir. Yani cevap, hangi kütle aralığına baktığımıza göre değişir.
Hangi Galaksi Türü Daha Yaygın?
Galaksi türlerinin yaygınlığı iki farklı ölçekte değerlendirilir:
- Toplam sayı bakımından
- Büyük ve parlak galaksiler arasında
Bu ayrım sonucu değiştirir.
Toplam Sayı Bakımından: Cüce Galaksiler
Evrenin büyük kısmını:
- Küçük kütleli
- Düşük parlaklıklı
- Genellikle düzensiz veya cüce eliptik
galaksiler oluşturur.
Bu nedenle sayısal olarak en yaygın galaksiler cüce galaksilerdir.
Örneğin
Büyük Macellan Bulutu
bir düzensiz cüce galaksidir ve
Samanyolu
etrafında dolanır.
Yerel Grup’ta bile büyük galaksilerden çok daha fazla sayıda cüce galaksi vardır.
Büyük Galaksiler Arasında: Sarmallar
Eğer yalnızca büyük ve parlak galaksilere bakarsak:
- Sarmal galaksiler oldukça yaygındır
- Özellikle orta yoğunluklu ortamlarda baskındır
Örnek:
Andromeda Galaksisi
Gözlemler, büyük galaksilerin önemli bir kısmının sarmal tipte olduğunu göstermektedir.
Eliptik Galaksiler Nerede Yaygın?
Eliptik galaksiler:
- Özellikle galaksi kümelerinin merkezinde yaygındır
- Büyük birleşmeler sonucu oluşmuştur
- Dev eliptikler en yoğun ortamlarda bulunur
Ancak genel evrende toplam sayı olarak sarmallardan daha azdır.
Ortama Göre Dağılım
Galaksi türü bulunduğu ortama bağlıdır:
Düşük yoğunluklu bölgeler:
- Sarmal galaksiler yaygın
Yüksek yoğunluklu galaksi kümeleri:
- Eliptik ve merceksi galaksiler baskın
Bu duruma “morfoloji-yoğunluk ilişkisi” denir.
Kozmik Evrim Açısından
Erken evrende:
- Düzensiz ve küçük galaksiler daha yaygındı
Zamanla:
- Birleşmeler arttı
- Eliptik galaksiler oluştu
- Diskler stabilize oldu ve sarmal galaksiler gelişti
Dolayısıyla galaksi türü zamanla değişebilir.
Özet
Toplam sayı bakımından en yaygın galaksiler cüce (çoğunlukla düzensiz) galaksilerdir. Ancak büyük ve parlak galaksiler arasında sarmal galaksiler oldukça yaygındır. Eliptik galaksiler ise özellikle yoğun galaksi kümelerinde baskındır. Hangi türün daha yaygın olduğu, baktığımız kütle ölçeğine ve kozmik ortama bağlıdır.