En Küçük Galaksi Hangisi?

“En küçük galaksi” sorusunun cevabı, hangi ölçüte göre (çap, yıldız sayısı, mutlak parlaklık, dinamik kütle) tanımladığımıza bağlıdır. Ancak bugün bilinen en küçük ve en sönük galaksiler genellikle ultra zayıf cüce galaksiler sınıfına girer.

En Küçük Galaksi Hangisi?

Segue 1

Çoğu kaynakta en küçük galaksilerden biri olarak gösterilir.

Temel Özellikleri

• Yıldız sayısı: Yaklaşık birkaç yüz – birkaç bin
• Mutlak parlaklık: Çok düşük
• Çap: ~100 ışık yılı civarı
• Kütle-ışık oranı: Aşırı yüksek
• Karanlık madde oranı: %95+

Segue 1, Samanyolu’nun bir uydu galaksisidir ve en yüksek karanlık madde baskın sistemlerden biri olarak bilinir.

Diğer Adaylar

Willman 1

• Çok düşük parlaklık
• Küresel küme ile galaksi arasında sınır bir sistem olabilir

Bootes I

• Çok düşük yıldız sayısı
• Erken evren fosili adaylarından biri

Neden “En Küçük” Tanımı Zor?

Bir sistemi galaksi yapan şey:

• Karanlık madde halo’suna sahip olması
• Yıldızların ortak potansiyelde hareket etmesi
• Bağımsız dinamik yapı göstermesi

Bazı sistemler küresel yıldız kümesi ile galaksi arasında sınırda olabilir.

Örneğin:
Omega Centauri

bazı görüşlere göre geçmişte bir cüce galaksinin çekirdeği olabilir.

Boyut Karşılaştırması

İlginç şekilde bazı ultra zayıf cüceler, küresel kümelerden bile daha az yıldız içerir; ancak onları galaksi yapan şey karanlık madde varlığıdır.

Güncel Durum

Her yıl yeni ultra zayıf sistemler keşfedilmektedir.
Dark Energy Survey ve Sloan Digital Sky Survey gibi projeler bu keşifleri hızlandırmıştır.

Bu nedenle “en küçük galaksi” unvanı zamanla değişebilir.

Özet

Bugün bilinen en küçük galaksiler:

• Ultra zayıf cüce galaksilerdir
• Segue 1 en küçük adaylardan biridir
• Yalnızca birkaç yüz yıldız içerebilir
• Aşırı karanlık madde baskındır

En küçük galaksiler, evrenin ilk yapı taşlarını anlamamız için en değerli kozmik laboratuvarlardır.