Düzensiz galaksilerin tam sayısını vermek mümkün değildir. Çünkü evrende yüz milyarlarca galaksi vardır ve bunların önemli bir bölümü — özellikle küçük ve uzak olanlar — hâlâ tespit edilememiştir. Ancak gözlemsel istatistikler, düzensiz galaksilerin evrendeki toplam galaksi nüfusunun önemli bir kısmını oluşturduğunu göstermektedir.
Düzensiz Galaksiler Kaç Tane?
Gözlemsel Tahminler
Modern derin alan gözlemleri (Hubble, JWST vb.) evrende yaklaşık:
• 100 – 200 milyar arası galaksi
• Bazı tahminlere göre daha da fazla
olabileceğini göstermektedir.
Bu galaksilerin morfolojik dağılımında:
• Spiral galaksiler ≈ %60-70
• Eliptik galaksiler ≈ %10-20
• Düzensiz galaksiler ≈ %10-20
oranları verilmektedir (yakın evren için).
Bu da kabaca:
👉 On milyarlarca düzensiz galaksi olabileceği anlamına gelir.
Erken Evren İçin Durum
Yüksek kırmızıya kaymada (erken evrende):
• Düzensiz galaksiler çok daha yaygındı
• Birleşmeler sık gerçekleşiyordu
• Disk yapıları henüz stabil değildi
Dolayısıyla evrenin genç döneminde düzensiz oranı çok daha yüksekti.
Yerel Grup’ta Kaç Tane Var?
Yerel Grup’ta (Samanyolu ve Andromeda çevresi):
• 50+ galaksi bulunur
• Bunların önemli bir kısmı cüce düzensizdir
Örneğin:
• Büyük Macellan Bulutu
• Küçük Macellan Bulutu
• IC 10
• WLM Galaksisi
Yerel Grup içinde yaklaşık 15-20 civarında düzensiz veya cüce düzensiz galaksi bulunduğu düşünülmektedir.
Neden Tam Sayı Veremiyoruz?
Bunun birkaç nedeni vardır:
• Düşük yüzey parlaklıklı galaksiler zor tespit edilir
• Küçük galaksiler uzak mesafede seçilemez
• Morfolojik sınıflandırma kırmızıya kaymaya bağlı değişir
• Bazı galaksiler geçici olarak düzensiz görünür
Ayrıca ΛCDM modeline göre çok sayıda küçük karanlık madde hâlosu yıldız oluşturmadığı için “karanlık galaksiler” olabilir.
Cüce Düzensizler Çok Daha Fazla
Düzensiz galaksilerin büyük çoğunluğu:
• Küçük
• Cüce kütleli
• Gaz zengin
sistemlerdir.
Büyük galaksiler az sayıdadır; küçük sistemler sayıca çok fazladır.
Büyük Galaksilere Katılanlar
Hiyerarşik yapı oluşumuna göre:
• Birçok küçük düzensiz galaksi zamanla büyük galaksilere katılır
• Parçalanarak halo yıldız popülasyonu oluşturur
• Bağımsız varlıklarını kaybeder
Örneğin Samanyolu geçmişte birçok küçük sistemi yutmuştur.
Özet
Evren genelinde kesin sayı bilinmemekle birlikte, düzensiz galaksilerin sayısı muhtemelen on milyarlarca düzeyindedir. Yakın evrende toplam galaksilerin yaklaşık %10-20’sini oluştururlar; erken evrende ise çok daha yaygındılar. Yerel Grup’ta yaklaşık 15-20 civarında düzensiz veya cüce düzensiz galaksi bulunmaktadır. Küçük ve düşük yüzey parlaklıklı sistemler nedeniyle gerçek sayı muhtemelen gözlenenden daha fazladır.